Waa’ee Barattoota Qormaata Biyyoolessaa Kutaa 12ffaa fudhatani:

Waa’ee Barattoota Qormaata Biyyoolessaa Kutaa 12ffaa fudhatani:
Akka nama sirna barnoota biyya kanaa keessa taree tokkotti yaada kennuu barbaada:
Tarkaanfiin wol-irraa woraabbii deebii qormaataa hambisuuf Ministarri Barnootaa fudhate gaariidha, nan deeggaras.
Haa ta’u malee qabxiin seensa Yuunibaristii %50 fi achi ol ta’u qaba kan jedhu sun haala darbe, haala qabatama lafa jiruu fi kan fuulduraas tilmaama keessa kan seensise waan hin taaneef faayidaan inni dhalootaafiis ta’ee biyyaaf qabaatu natti hin muldhatu.
Haala darbe yoo ilaalle: seenaa qormaata seensa Yunibaristii keessatti qabxiin seensaa %50 ta’ee hin beeku. Yeeroon %25-niin itti seenames jira. Fkn Yeroo 400 keessaa qormaanni kennamaa ture, yeroo barattoonni qabxii 101 fi achi oliin Yunibaristii seenantu jira. Yeroo 500 keessaa kennamaa tures yeroo 200 gadiin Yunibaristii itti seenametu jira. Baratonni yeroo san haala kanaan seenaan hedduun amma sadarkaa Ph.D fi sanaa olis deemanii biyya keessaa fi alatti iddoo gaarii gahanii ofi irra taranii maatii, hawaasaa fi biyya tajaajilaa jiru. Muxannoo kana irraa ka’uun barattoota %50 ol fidan muraasa qofa Yunibaristiitti barsiifna adeemsi jedhu biyyafis waan ta’uu natti hin fakkaatu. Duuba deebi’aamee otoo ilaallamee baay’inni barattoota %50 gadiin Yunibaristiitti seenaan kan %50 oliin seenan dachaa hedduun caaluu akka danda’u shakkii hin qabu.
Haala lafa irra jiru: Madaalliin qormaata bifa barreeffamaatiin kennamu ijoo ta’ullee inni qofti dandeetti nama tokkoo murteessuuf gahaa miti. Fkn barattoota qormaata kana fudhatan keessaa Herrega sadarkaa ‘Calculus’ gahe beekuun ogummaa gara fuldura isaan baratan wojji hariiroo takkas qabaachuu dhabuu danda’a. Kana fakkeenyaaf kaase malee gosti barnootaa biroos akkas ta’uu danda’a. Barattoota qormaata kana %50 darbuu dadhaban keessaa kan bor Yunibaristii seenee qabxii ol’aanan eebbifamu akka jiraatus shakkii hin qabu. Kanaaf qormaata kana humna Yunibaristiileen barata fudhachuu danda’aniin ittin calaluuf itti fayyadamuutu irra woyya malee bu’aa qormaataa %50 san akka ulaaga seensa Yunibaristiitti fudhachuun dhaloota daandii irratti gatuudha. Barattoota kana Yunibaristiitti fudhatanii otoo ogummaa gahaan barsiisaanii san booda madaalani irra biyyaaf bu’aa qaba jedheen yaada.
Haala fulduraa: Woggoota dhihoo as fedhiin ijoolleen lafaa dhufaan barnoota irratti qaban gad bu’aa dhufeera. Haalli manni barnoota guutuun barata tokko hin dabarsine jedhamu kun ammoo abdii xiqqoo isaan barnoota irraa qaban guutuutti balleessuu danda’a. Kun ammoo dhalootni dandii doofummaa fi yakkaa akka filatu karra saaqa. Kanaaf halli seensa Yunibaristii kun qormaata %50 ol fiduu kan jedhu irraa otoo humna barataa fudhachuu Yunibaristootaa, madaalli dabalata Yunibaristii keessatti kennamuun kan hin dandeenye ari’uudhan, fi kkf teen itti deemamee dhalootafis biyyaafis irra bu’aa qaba natti fakkaata!
Na ofkolchaa!
Dr. Nuredin Luke
Shere waliif godha

Leave a Comment